KOMU SŁUŻY DIALOG OBYWATELSKI ?

Poziom satysfakcji z realizacji inwestycji publicznych nadal zbyt często nie jest zadowalający, same inwestycje publiczne, w opinii użytkowników, budzą często zbyt wiele obaw o zagwarantowanie oczekiwanej jakości końcowych rozwiązań i kompletność obsługi potrzeb wynikających z preferencji i oczekiwań użytkowników.

Taki stan rzeczy przekłada się na obniżenie zaufania do inwestorów publicznych jako podmiotów zorientowanych na najlepszą możliwą obsługę potrzeb użytkowników. W efekcie podmioty publiczne odpowiadające za realizację inwestycji mają ugruntowany wizerunek jednostek, które za cel stawiają realizację procesu (termin, i koszt), a nie użyteczność rozwiązań (funkcjonalność, racjonalność oraz odczuwalność).

Na ten stan rzeczy ma wpływ nie tylko jakość dotychczasowych efektów przedsięwzięć publicznych, ale także niepełna wiedza o zamiarach i celach projektu przyjętych na etapie programowania przedsięwzięć oraz zbyt późny i ograniczony kontakt z użytkownikami. Właśnie brak dwukierunkowego transferu wiedzy: ze strony inwestora o zamiarze inwestycyjnym oraz ze strony użytkowników o preferencjach i oczekiwaniach może być najczęściej pierwotną przyczyną ryzyka braku akceptacji dla efektów końcowych przedsięwzięcia.

Geneza problemu

Genezą problemu jest najprawdopodobniej obawa inwestorów publicznych przed tzw. „koncertem życzeń” użytkowników i nadal niewielkie doświadczenie inwestorów publicznych w kształtowaniu rozwiązań opartych na empatii i zorientowanych na kształtowanie pozytywnych doświadczeń z użytkowania przy zastosowaniu zasad uniwersalnego projektowania. Brak doświadczenia w kształtowaniu rozwiązań opartych na empatii może być przyczyną niechęci do stosowania pełnego procesu włączającego społeczeństwo (Dialog obywatelski).

Konsultować czy prowadzić dialog ?

Podejmowanie pozornych działań w zakresie procesów włączających społeczeństwo w proces przygotowania i realizacji inwestycji publicznej jest nadal jedną z najczęściej występujących przyczyn ograniczenia efektów przedsięwzięcia. W praktyce takie postępowanie może doprowadzić do znaczącego obniżenia efektywności, zarówno ekonomicznej, jak i społecznej przedsięwzięcia, najczęściej zaistniałej      w wyniku skrócenia efektywnego czasu eksploatacji rozwiązań w wyniku ich niskiej akceptacji społecznej.

Różnice podejmowanych działań występujące pomiędzy klasycznym procesem konsultowania społecznego, a dialogiem obywatelskim będącym procesem najpełniej włączającym społeczeństwo w kształtowanie możliwie największej użyteczności rozwiązań przedstawiono na ilustracjach 1 i 2.     W obu przypadkach proces włączający zaprezentowano na tle cyklu życia w procesie inwestycyjnym (od inicjatywy do uzyskania efektów przedsięwzięcia).

Model klasyczny (por. ilustracja  1) w praktyce często realizowany jako konsultacja rozwiązań z lokalną społecznością (pozorny wpływ społeczeństwa na użyteczność) lub w patologicznych przypadkach jako spotkanie informacyjne (brak wpływu społeczeństwa na użyteczność), najczęściej służy wypełnieniu minimalnych wymagań związanych z konsultowaniem rozwiązań ze społeczeństwem i niezwykle rzadko przekłada się na uzyskanie oczekiwanej przez użytkowników użyteczności rozwiązań i wysokiej satysfakcji użytkowników z realizacji przedsięwzięcia.

Proponowany model Dialogu Obywatelskiego

Przygotowanie i realizacja przedsięwzięć opartych na dialogu publicznym jako modelowym procesie włączającym (por. ilustracja 2) służy transferowi wiedzy i wypracowaniu rozwiązań kompromisowych co znacząco zwiększa szanse na uzyskanie satysfakcjonującej użyteczności przez użytkowników i zwiększa poziom zaufania inwestora publicznego. W tym modelu użytkownicy mają realny wpływ na zakres funkcjonalno-użytkowy rozwiązań, a inwestor zyskuje możliwość wskazania, które z oczekiwań społecznych są trudne do spełnienia, co w efekcie przekłada się na zwiększenie poziomu akceptacji przyjętych rozwiązań.

W efekcie zastosowania pełnego procesu włączającego opartego na dialogu społecznym możliwe jest uzyskanie zauważalnie większej satysfakcji użytkowników z uzyskanych efektów przedsięwzięcia przez co znacząco ogranicza się ryzyko skrócenia efektywnego czasu eksploatacji w wyniku presji opinii społecznej. Z pewnością wpływa to negatywnie na realną efektywność przedsięwzięcia i prowadzi w efekcie do utraty zaufania do inwestora publicznego.

 

Ilustracja 1 Przedsięwzięcie publiczne w modelu klasycznym. [oprac. A. Fojud]

 

Ilustracja 2 Zalecany model przedsięwzięcia publicznego opartego na Dialogu obywatelskim. [oprac. A. Fojud]

Komentarze

Informacje o nowych wpisach prosto na Twój e-mail

Signup now and receive an email once I publish new content.

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

O autorze

Artur

Artur

Projektant miejski, krytyk przestrzeni publicznej i audytor bezpieczeństwa ruchu drogowego (BRD), konsultant wielu Samorządów. Wykładowca akademicki. Ekspert mobilności miejskiej. Prowadzi badania nad miastem użytecznym. Ekspert Fundacji Instytut Samorządowy.
Więcej informacji znajdziesz: tutaj. Zobacz także wystąpienie Artura podczas TEDx Poznań z 2012 roku.

error: Treść jest chroniona !!