CZY ISTNIEJE ALTERNATYWA DLA SAMOCHODU W MIEŚCIE ?

W dniach 16 – 22 września odbywa się Europejski Tydzień Zrównoważonego Transportu, podczas którego zaplanowano także Europejski Dzień Bez Samochodu (22 września) !.

Warto się zastanowić nad jakością przestrzeni publicznej miasta pod katem wdrożenia idei zrównoważonego transportu i zwiększenia mobilności mieszkańców miast.

Według najnowszych danych GUS, w ubiegłym roku z komunikacji miejskiej w całej Polsce skorzystało o 6 proc. mniej podróżnych niż w roku 2012 i była to najmniejsza liczba pasażerów od 10 lat.
Trudno jednak wyciągać wnioski na podstawie tej informacji gdyż jest ona nieprecyzyjna. Wiemy, że w wielu miastach zanotowano znaczący spadek korzystających z komunikacji zbiorowej np. w Gdyni o blisko 21 % ale są również miasta gdzie ten trend jest odwrotny – takim przykładem jest m.in. Lublin w którym zanotowano znaczący wzrost pasażerów komunikacji zbiorowej.

Inteligentne zarządzanie miastem powinno prowadzić do zwiększenia zainteresowania transportem publicznym, który będzie skutecznie uzupełniany innymi alternatywnymi środkami przemieszczania się. Miasta powinny promować rower, transport wodny, (tam gdzie jest to możliwe), rolki czy ruch pieszy – Jak to robić? Tworząc warunki do korzystania z tych form mobilności wraz z możliwością mieszania tych form podróży wewnątrz – miejskiej.

I choć zmiany jakościowe łatwiej wprowadza się w małych i średnich miastach, dużo zależy również od tego jaki przykład będą dawały duże aglomeracje miejskie takie jak Warszawa czy Kraków. Gdyż to ich sukcesy lub porażki mogą kreować opinię o celowości działań związanych z dążeniem do zrównoważonego transportu w miastach. Dzięki skoordynowanym działaniom i wdrożeniu zrównoważonego transportu, można zmniejszyć zatłoczenie ulic a odzyskana przestrzeń publiczna może być wykorzystana przez pieszych. Wszytko to jest możliwe dzięki prawidłowej koordynacji następujących równoległych działań które mają na celu zwiększyć mobilność i ułatwić życie ludziom w mieście.


 

W tym zakresie należy mieć na uwadze następujące osiem podstawowych działań wzajemnie skoordynowanych ze sobą:

  1. poprawa jakości i kompletności wyposażenia miejsc obsługi podróżnych w miastach (przystanków),
  2. poprawa dostępności transportu publicznego,
  3. poprawa przewidywalności transportu publicznego dzięki wykorzystaniu technologii,
  4. prawidłowo realizowana polityka parkingowa,
  5. prawidłowo realizowana polityka wyposażenia miasta w infrastrukturę transportu alternatywnego,
  6. odzyskiwanie i rewitalizowanie przestrzeni dla ruchu pieszego z zastosowaniem reguł uniwersalnego projektowania,
  7. stworzenie oferty zachęcającej do spędzania czasu w przestrzeni publicznej zamiast wykorzystywania jej tylko jako korytarz transportowy.
  8. zniesienie wszechobecnego priorytetu dla samochodu w mieście wg. zasady “Kierowco witamy jesteś gościem, który musi ustąpić pierwszeństwa innym uczestnikom ruchu”

Oczywiście działanie 8 odnosi się do przestrzeni gdzie likwidujemy priorytet dla samochodu a dzięki prawidłowej hierarchizacji sieci ulic pozostawiamy go w ciągach przeznaczonych na szybką komunikację między dzielnicową i korytarze ruchu tranzytowego zabezpieczając w nich ochronę życia i zdrowia pozostałych uczestników ruchu.

Wszystkie te działania wydają się mocno skomplikowane i drogie ale w praktyce można osiągnąć znaczące efekty dzięki realizacji skoordynowanych stosunkowo niskonakładowych działań i uzyskać odczuwalną poprawę jakości życia w mieście. Takie podejście pozwala na osiągnięcie wzrostu poparcia społecznego dla restrykcyjnej polityki eliminacji priorytetu dla samochodu prywatnego w mieście co jest podstawowym kluczem do osiągnięcia trwałych efektów poprawy jakości życia mieszkańców miasta i eliminacji odczucia zatłoczenia komunikacyjnego.


Co więc można zrobić wg. metody małych kroków, które powodują poprawę jakości?

Warto zadbać o jakość i poprawę dostępności w zakresie przystanków poprzez ich prawidłowe wyposażenie po to by stworzyć miejsca obsługi pasażera w miejscach w których często o tym że jest to przystanek świadczy słupek ze znakiem oraz przypadkowym wyposażeniem i nic więcej. Słabo wyposażone przystanki były jak dotąd często efektem tego, że w Projektach drogowych projektuje się pod pojęciem przystanku zatoki dla kierowców komunikacji zbiorowej a pozostałą część oznacza się symbolem “wstawić wiatę”, której często nie umieszcza się nawet w kosztorysie gdyż Zarządca drogi uważa, że to już nie należy do jego obowiązków a Zarządca Transportu uważa, że nie będzie inwestował w przestrzeni drogi bo jego zadaniem jest zapewnienie kursów transportu publicznego. I tak oto w przestrzeni publicznej powstaje przestrzeń niczyja. Szczęśliwie zaczyna się coś zmieniać i niektóre miasta chcą coś w tym zakresie poprawić. Muszą jednak zrozumieć, że jest to tylko jedno z ośmiu działań, które należy skoordynować i realizować w sposób zaplanowany.

ALTERNATYWA-DLA-SAMOCHODU-design-for-all-artur-fojud-Punkt drugi warto zacząć od zapewnienia dostępności do transportu publicznego rowerzystom oraz „pieszym na kółkach” tzn. rodzicom z dziećmi w wózku, osobom niepełnosprawnym i z bagażem na kółkach a drugi aspekt dostępności to czytelna informacja jaki najprościej można opłacić i jaką trasę wybrać – przygotowana nie dla mieszkańców ale dla ludzi odwiedzających miasto i nie orientujących się w jego topografii i obowiązujących zasadach a te są naprawdę bardzo różne i trudno mówić w tym zakresie o wprowadzonej idei “One User Experience” co powinno być podstawowym celem aby stworzyć przyjazny transport publiczny.

Poprawić przewidywalność transportu to zasada lepszej informacji. Wykorzystując w tle technologię GPS warto wdrażać informację o najbliższym dostępnym środku transportu w trybie on-line. Często wiedząc, że mój autobus się spóźni mogę wykonać dodatkową czynność i zminimalizuje to wrażenie, że tracę czas korzystając z komunikacji zbiorowej.

Dążąc do odzyskania przestrzeni dla pieszych należy skoordynować politykę transportową z polityką parkingową. Jak pokazuje doświadczenie, chęć ułatwienia życia mieszkańcom poprzez rezygnację z płatnych stref parkowania jest błędem, gdyż nie wymusza rotacji i przyczynia się do wzmożenia zatłoczenia komunikacyjnego.W mojej opinii może drastyczne ale niezbędne jest wprowadzanie drogich stref płatnego parkowania z usuwaniem płatnym pojazdów parkujących w strefach powyżej 120 minut i stworzenie alternatywnych tanich parkingów buforowych i płatnych wielopoziomowych parkingów prywatnych lub realizowanych w systemie PPP. takie działania muszą sprawić, że odzyskamy przestrzeń dla pieszych.

zatloczenie-design-for-all-artur-fojudRewitalizując lub tworząc przestrzeń publiczną wart zadbać o planowe jej wyposażenie funkcjonalno – użytkowe tak aby ciągi piesze nie były tunelami transportowymi ale przestrzenią w której warto się zatrzymać i zostać chwilę by spotkać się, by dzieci mogły się pobawić by wreszcie odpocząć podczas spaceru jaki pojawi się w miejsce aktualnie wszechobecnego szybkiego marszu przez ulicę.

Aby tak się stało potrzebujemy bezpiecznych przestrzeni wyposażonych w kosze na śmieci, skwerów, ławek, siłowni miejskich i miejsc przyjaznych dzieciom. Zyska na tym handel i jakość życia w mieście.

Warto również zadbać o to by w tych miejscach mogli się zatrzymać rowerzyści mając do dyspozycji stojak na rower przy ławce, podpórkę przy słupku na przejeździe rowerowym czy miejsce do bezpiecznego zaparkowania roweru. Nie należy zapominać aby upowszechniać ideę wypożyczania roweru czyli wdrożyć sieć dostępnych rowerów miejskich z informacją przygotowaną jak dla turysty a nie dla mieszkańca (analogia do oznakowania tras transportu publicznego)

Wszystkie te działania przygotują społeczeństwo aby mogło zaakceptować wprowadzanie coraz to większych ograniczeń dla samochodu osobowego w mieście, bo miasto jest dla ludzi a nie dla samochodów. Oczywiście aby odzyskać przestrzeń należy stworzyć alterntywnę dla dotychczasowego jej wykorzystania poprzez spójną i ciekawą ofertę. Moim zdaniem to czy nasze miasta będą lepsze i mniej zatłoczone zależy od tego czy ideę zrównoważonego transportu w miastach wdrożymy czy będziemy o niej tylko dyskutować. Miasto inteligentnie zarządzane czyli MiastoPRO to miasto które wskazane osiem punktów potrafi skutecznie zrealizować i zyskać dla tych działań akceptację społeczną dzięki jakości – Czy Twoje miasto może nim być zdecyduje już niedługo Twój głos !!!

Na zakończenie chcę się podzielić moją opinią, że lepsze miasto możemy zrobić dla siebie i naszych dzieci tylko sami bo tak długo jak Panowie Prezydenci i Burmistrzowie będą tworzyli Zarządy dróg i Zarządy transportu zamiast tworzyć Zarząd przestrzeni publicznej i oferty miejskiej jedyną szansą dla poprawy jakości w mieście będzie silne działanie Ruchów miejskich (link) oraz profesjonalnie przygotowane projekty obywatelskie które powstaną przy współpracy ludzi chcących coś zmienić (np. Społecznik 2.0) z Ekspertami którzy mogą ich wspomóc merytorycznie.

Zatem zmieńmy sobie miasto !

Komentarze

Informacje o nowych wpisach prosto na Twój e-mail

Signup now and receive an email once I publish new content.

I agree to have my personal information transfered to MailChimp ( more information )

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

O autorze

Artur

Artur

Projektant miejski, krytyk przestrzeni publicznej i audytor bezpieczeństwa ruchu drogowego (BRD), konsultant wielu Samorządów. Wykładowca akademicki. Ekspert mobilności miejskiej. Prowadzi badania nad miastem użytecznym. Ekspert Fundacji Instytut Samorządowy.
Więcej informacji znajdziesz: tutaj. Zobacz także wystąpienie Artura podczas TEDx Poznań z 2012 roku.

error: Treść jest chroniona !!